Το Γεφύρι της Πλάκας. Θα μείνει κι αυτό ένα μεγάλο γιατί;

 Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ του Νίκου Παπαθανασίου
ΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ...περιμένοντας το θάνατο (2004)
έρευνα-παρουσίαση: Σπύρος Μαντάς
αφήγηση-σκηνοθεσία: Νίκος Παπαθανασίου

Δημοσιεύτηκε στις 28 Απριλίου 2012
Προφητική παρουσίαση που επιβεβαιώθηκε με τον πλέον τραγικό τρόπο!

 Ένα γεφύρι, μια ντροπή..!
Το γεφύρι της Πλάκας στην Ήπειρο, κάτω απ' τα Τζουμέρκα, πάνω από τον Άραχθο, το μεγαλύτερο μονότοξο πετρογέφυρο στα Βαλκάνια, κινδυνεύει...
Από το 1863 αρχίζει η περιπέτειά του, που τελικά κατέληξε στο θεμέλιωμά του. Φτωχοί άνθρωποι πέτυχαν το ακατόρθωτο και δίκαια μέχρι και σήμερα καμαρώνουν...
Από το 1996, που η ΔΕΗ αποφασίζει τη δημιουργία ενός ακόμη υδροηλεκτρικού φράγματος προμηνύοντας το πνίξιμό του, αρχίζει το χρονικό της ντροπής. Ακόμη συνεχίζεται...
Από τη μια μεριά, οι αδίστακτοι -γνωστοί πια χωρίς μάσκες-, αυτοί που δεν σέβονται ούτε καν τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας...
Από την άλλη, οι αρκετοί, που ο χρόνος -και ο πόνος για τούτον τον τόπο- θα τους αυξάνει συνεχώς. Που ψάχνουν ακόμη διαφορετικές όχθες, που ενσωματώνουν στον επιούσιο και την ψυχή τους, που νιώθουν την αξία τού κάθε ΟΧΙ εμπρός στην κατάφαση του κατήφορου...
Οι τελικοί νικητές -σήμερα ηθικά, αύριο παντού- είναι γνωστοί. Πάντα έτσι γινόταν. Το θέμα είναι, έως τότε, να λιγοστέψουμε τις απώλειες.
Το γεφύρι της Πλάκας πρέπει να ζήσει.
Να μείνει, ζεύξη με το απέναντι και το διαφορετικό...
Να μην μείνει, κι αυτό, ένα μεγάλο γιατί...
Σπ. Μαντάς

√ Θα το θυμόμαστε, όσο το αγαπήσαμε…

ΘΑ ΤΟ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ, ΟΣΟ ΤΟ ΑΓΑΠΗΣΑΜΕ…
Αναδημοσίευση από το Αρχείο ΓεφυριώνΗπειρώτικων

Δ

εν ξέρω αν έπρεπε να γράψω σήμερα για το γεφύρι της Πλάκας. Η θλίψη κι η οργή δεν είναι καλοί σύμβουλοι. Μα νοιώθω όπως αν έχανα έναν δικό μου άνθρωπο. Τέσσερις ώρες έχουν περάσει από την κακή είδηση. Το κεφάλι μου ακόμη με σφίγγει. Βροχή -όπως η νυχτερινή- τα τηλεφωνήματα: ερωτήματα, απορίες, λύπη, θυμός. Πρώτη φορά κλαίω για ένα άψυχο…

Άψυχο; Ε, όχι. Ποιος το είδε και δεν το καμάρωσε; Ποιος το αντίκρισε και δεν φωτογραφήθηκε στη σκιά του τεράστιου τόξου του; Ποιος δεν το διάβηκε χαϊδεύοντας τα γέρικα παραπέτα του; Ποιος δεν αφέθηκε στην αφήγηση της ιστορίας του, έτσι όπως το ίδιο ήξερε να τη λέει;

Γεννήθηκε το 1866. Με ελπίδα και φόβο το πρωτοείδαν οι Τζουμερκιώτες να το ξεντύνουν απ’ τις ξύλινες φασκιές του. Βλέπετε δεν είχαν συνέλθει ακόμη απ’ την τραγωδία που πριν τρία χρόνια είχε εκτυλιχτεί μπροστά στα μάτια τους. Που όλα -το πετρογέφυρο των κόπων τους- είχαν σωροβολιαστεί την ημέρα των εγκαινίων…

Είναι αλήθεια όμως πως τούτη τη φορά είχαν ελπίσει να τα καταφέρει ο συγχωριανός τους -ελπίδα αλλά κι ένα ακαθόριστο κράτημα αφού τα στοιχεία της φύσης δεν έχουν μπέσα. Και αυτός ο πρωτομάστορας, ο Κώστας Μπέκας, είπανε πως έτρεμε το πάνω χείλος του όταν το ξεκαλούπωναν. Μα όλα πήγαν κατ’ ευχή. Λίθινη βέργα, τροχιά δέους μπρος στην αιωνιότητα του πλάτανου, τους άνοιγε πλέον διέξοδο προς τη ζωή…

Δυστυχώς δεν το χάρηκαν για πολύ -η μοίρα έλαχε να τους παίξει και πάλι άσχημο παιγνίδι. Το 1881, υγρό σύνορο ο Άραχθος ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία ακύρωσε τη φύση του γεφυριού: να συμφιλιώνει όχθες. Τούτο τον ρόλο όμως έμελλε να το παίξει αργότερα, σε άλλου είδους δύσκολους καιρούς. Ήταν το 1944, που όλες οι αντιστασιακές οργανώσεις έδωσαν τα χέρια στην ομόνοια για το κοινό συμφέρον. Το γεφύρι πάντα ενέπνεε…

Έκτοτε οι διαστάσεις του μεγάλωσαν υπέρμετρα -αδύνατο να βολευτεί σε ανθρώπινα μέτρα. Μετουσιώθηκε βαθμιαία σε θρύλο ξεχωριστό. Αντί πια να καλύπτει ανάγκες πρακτικές, προέκτεινε όλο και περισσότερο τη Φύση, την Ομορφιά που εμπεριέχει την Τόλμη!

Και σιγά-σιγά, ίσως και γρήγορα, πέρασαν τα χρόνια. Αλλά του Χρόνου τα γυρίσματα -διαχρονική η διαπίστωση- κάποιους τους αποθρασύνουν. Αντιλαμβάνονται τα λόγια ενός σοφού -150 χρόνια ζωής έκλεινε το γεφύρι της Πλάκας- ως φλυαρίες γέροντα που παραπονιέται. Αντί λοιπόν να εκμεταλλευτούν τη σοφία του, περί άλλων τύρβαζαν εδώ και μια εικοσαετία -η “ανάπτυξη” ως άλλη Κίρκη εξακολουθεί να τάζει μίζες.

Σταματώ εδώ για σήμερα -νωπή ακόμη η λύπη υπερισχύει της οργής. Θα έρθουν τις επόμενες ημέρες όλα τα στοιχεία, με ονοματεπώνυμα, για να αποδείξουν ότι το γεφύρι δεν έπεσε από την ορμή του νερού αλλά από το κρυφτό ανίκανων ανθρωπάκων που χρόνια τώρα προσποιούνται τους αρμόδιους.

Προς το παρόν εξακολουθώ να μην μπορώ να συνειδητοποιήσω το γεγονός. Βλέπω και ξαναβλέπω -ύστατος ασπασμός- το φιλμάκι που είχα γυρίσει πριν καιρό σαν «Υστερόγραφο στον Κώστα Μπέκα». Δεν ήταν βέβαια κακή προαίσθηση, αλλά λυγμός για έναν προαναγγελθέντα θάνατο.

Θα το θυμόμαστε, όσο το αγαπήσαμε…

Σπύρος Μαντάς, 1.2.2015

 ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΜΠΕΚΑ