Ηλικία της θάλασσας

  Πολλές φορές διαβάζοντας ένα μυθιστόρημα σκέφτομαι μια ταινία. Σε διαδοχικά διαστήματα η ανάγνωση  του Θωμά του Καρατζά του Κώστα Πουρναρά (Μπόση), Οι ρίζες του ποταμού του Ζήση Σκάρου και οι Νύχτες και Αυγές /Τα βουνά του Μήτσου Αλεξανδρόπουλου μου θύμισαν την ταινία - ντοκιμαντέρ του Τάκη Παπαγιανίδη, Ηλικία της θάλασσας , που γυρίστηκε το 1978.
    Πρόκειται για δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ στο οποίο, μέσα από την αναστοχαστική αφήγηση ενός απλού αγωνιστή της Αριστεράς, επιχειρείται μια αναδρομή στα σημαντικά ιστορικά γεγονότα της Ελλάδας (από το 1917 έως το 1977), και τις επιπτώσεις τους στα κοινωνικο-πολιτικά δρώμενα. Πρόκειται για έναν πολιτικό απολογισμό με συναισθηματική και ποιητική διάθεση.( Ταινιοθήκη της Ελλάδας ) Ο Χριστόδουλος Χάλαρης επενδύει μουσικά την ταινία. 
Έχει βραβευτεί για τη μουσική, τη σκηνογραφία και το μοντάζ στο 19ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1978 .Το 1980 πήρε το βραβείο της Παγκόσμιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου.

Ουδέν κοινόν

 Απεχθανόταν τις καινοτομίες` κάθε μεταρρύθμιση του φαινόταν ταυτόσημη με επανάσταση.
" Οι σύλλογοι", έλεγε, " βλάπτουν το Κράτος, γιατί διαφωτίζουν το λαό και διαδίδουν φιλελεύθερες ιδέες".
Μισούσε τα Συντάγματα, γιατί τάχα ευνοούν τις κομματικές διαμάχες και διασπούν την εθνική αρμονία.
" Ο θεός", έγραφε, " δημιούργησε την Κόλαση, κι ο ευλαβέστερος ηγεμόνας είναι εκείνος που έχει για πρωθυπουργό το δήμιο". Οι φιλελεύθεροι έπρεπε να θανατώνονται, σαν εχθροί της κοινωνίας. Δημοκρατία σήμαινε ανηθικότητα, όπως φαινόταν από το πρόγραμμά της.
Πρόσταξε να σκεπάσουν την Αφροδίτη του Πραξιτέλη, και με την ίδια του την πέννα όρισε το μάκρος που έπρεπε νάχουν οι φούστες των χορευτριών.
Η παραμικρή εκδήλωση φιλευθερισμού αρκούσε για να καταστρέψει μια σταδιοδρομία.
Τη διοίκηση χαρακτήριζε άγρια θρησκοληψία και αδιάντροπη διαφθορά.

Εξηγούσε ότι δεν ήθελε μορφωμένους, αλλά νομοταγείς κι αφοσιωμένους υπηκόους.
Φοβόταν τις πολιτικές συνέπειες της Παιδείας. Κάθε καθηγητής που δίδασκε φιλελεύθερες θεωρίες στους φοιτητές του ήταν για εκείνον μεγάλος αμαρτωλός. Θεωρούσε ιερό καθήκον να σώσει την κοινωνία από το φιλελευθερισμό και τις διαλυτικές του θεωρίες.
" Ένας λαός αμόρφωτος", έλεγε, " κυβερνιέται πιο εύκολα". Για να γραφτεί κανένας φοιτητής έπρεπε να προσκομίσει πιστοποιητικά καλής διαγωγής από θρησκευτική, ηθική και πολιτική άποψη. Κανένας δε γινόταν δεκτός αν είχε δώσει λαβή σε υπόνοιες ότι είχε επαναστατικές ιδέες.
Καθηγητές και σπουδαστές παρακολουθούνταν από χαφιέδες, κι η παραμικρή επίδειξη ανεξαρτησίας πνεύματος είχε για συνέπεια την αποβολή τους.

" Η αστυνομία", έγραφε ένας αντιπολιτευόμενος, " μπορεί να ρίξει έναν άνθρωπο στη φυλακή, να τον παρακολουθεί, να του αρνιέται διαβατήριο, να του ορίζει τόπο κατοικίας, να τον κάνει να χάσει τη δουλειά του...Ανοίγει την αλληλογραφία του στο ταχυδρομείο δίχως καν προσχήματα` μπορεί να εισβάλει στο σπίτι του, να κατάσχει τα χαρτιά του` μπορεί να κλείσει μαγαζιά, ξενοδοχεία, καφενεία, και να επιβάλει αυθαίρετα πρόστιμα".
Οι άνθρωποι, η περιουσία τους, η τιμή τους βρίσκονταν στο έλεος της αστυνομίας. Τις επαρχίες διοικούσαν στρατιωτικοί διοικητές, τις πόλεις φρούραρχοι.
Ο χαφιεδισμός είχε γενικευτεί. Η αστυνομία πλήρωνε πολλούς επικουρικούς, κι άνθρωποι συλλαμβάνονταν με μόνη υπόδειξη του παπά της ενορίας τους....Ειδικά παρακολουθούσαν την κατηγορία των " λεγόμενων διανοουμένων".
Οι χαφιέδες βρίσκονταν στα καφενεία, στα θέατρα, ανάμεσα στο υπηρετικό προσωπικό των οικογενειών...Όποιος τούς γινόταν ύποπτος ήταν χαμένος. Μπορούσαν να του καταστρέψουν τη σταδιοδρομία, να του απαγορεύσουν να ταξιδέψει, ή να στείλει τα παιδιά του να σπουδάσουν στο εξωτερικό.

Στηριζόταν στο "ξίφος της Δικαιοσύνης". " Σ' αυτούς τους καιρούς όπου οργιάζουν η άρνηση κι η ανυπακοή", έλεγε, " αποτελεί κακώς εννοούμενη φιλανθρωπία η επιβολή ελαφρών μόνο ποινών". " Οι φιλελεύθεροι", έλεγε , " είναι αμαρτωλοί. Να προσευχόμαστε να μετανοήσουν, αλλά να τιμωρούμε τους αμετανόητους".
Ο κατηγορούμενος μόλις προλάβαινε να λάβει γνώση του κατηγορητηρίου. Ένορκοι δεν υπήρχαν, και πολύ συχνά ήταν βάσιμες οι υπόνοιες ότι η αστυνομία επηρέαζε τις δίκες.
Με το πρόσχημα της αποφυγής εκφοβισμού των μαρτύρων , απαγορευόταν η παρουσία του κοινού στις σημαντικότερες ποινικές δίκες. Κάθε είδους ενθάρρυνση παρεχόταν στους καταδότες. Η υπό εγγύηση προσωρινή απόλυση ήταν απαγορευμένη.
Συμμετοχή σε παράνομη συγκέντρωση λογάριαζε  για προδοσία και μπορούσε να επισύρει θάνατο και δήμευση. Οι πολιτικοί κατάδικοι στέλνονταν σε "ανθυγιεινές περιοχές', τους έκλειναν μαζί με καταδίκους του κοινού δικαίου - παρά τα διεθνή νόμιμα - ή τους αλυσσόδεναν στους τοίχους των κελιών τους για όλη τους τη ζωή.
Οι πολιτικά ύποπτοι, όταν δεν υπήρχαν αποδείξεις εναντίον τους, μπορούσαν να μένουν φυλακή, " ώσπου να φανερωθεί η αλήθεια"...
Η αστυνομία είχε τη δυνατότητα να κρατάει στις φυλακές όσους αθώωναν τα δικαστήρια. Τα βασανιστήρια όχι μόνο επιτρέπονταν, αλλά ενθαρρύνονταν. Οι φυλακές, παρ΄όλους τους καλούς κανονισμούς, ήταν " άβυσσοι της Κολάσεως"...

Η ελευθερία του λόγου και του Τύπου ήταν περιορισμένη. Η λογοκρισία δεν επέτρεπε τις επικρίσεις για την Κυβέρνηση. Αλλά...τα ξένα βιβλία μπορούσαν να εισάγονται ελέυθερα.

Σε στιγμές ειλικρίνειας, η Κυβέρνηση ομολογούσε ότι δεν είχε κανένα ηθικό έρεισμα, κι η αίσθηση ανασφάλειας την έκανε να ζει με τον αδιάκοπο φόβο συνωμοσιών.
Σε μια χώρα όπου τιμωρείται η παραμικρή επίκριση της Κυβερνήσεως, όπου δεν υπάρχει ούτε ίχνος αντιπροσωπευτικών θεσμών, μια μυστική οργάνωση και παράνομος τύπος αποτελούν τη μόνη διέξοδο για το μεταρρυθμιστή.
Αν ρωτήστε ένα νεαρό αν έχει κάνει φυλακή, σας απαντάει: " Μόλις έγινα άντρας, αλλιώτικα θα είχα κάνει".
Πώς να κρίνει κανένας αυστηρά τον πληθυσμό για έλλειψη πολιτικής αρετής; Ήταν η μοιράια συνέπεια ενός συστήματος που δεν άφηνε θέση στην παιδεία και στην πολιτική ευθύνη.

( Αποσπάσματα από περιγραφή των συνθηκών στις Ιταλικές ηγεμονίες των χρόνων της Ιερής Συμμαχίας, από την Ιστορία της Ιταλικής Ενότητας, 1814- 1871 του Bolton King ( 1899) )

Βρίσκονται στα ΝΕΑ ΚΕΙΜΕΝΑ (2) που εξέδωσε ο Κέδρος το φθινόπωρο του 1971

Πώς να σιωπήσεις ή να ειπείς ψέματα όταν γνωρίζεις πώς σε ανακρίνει η ιστορία;...

 «Η νύχτα» (1918-'19), του Μαξ Μπέκμαν

" Την πρώτη φορά που ιστορήσαμε πως αργοσφάζανε τους φίλους μας,

   κραυγή φρίκης αντήχησε.

   Είχανε, τότε, σφάξει εκατό.

   Μα όταν σφάξαν χίλιους και η σφαγή δεν είχε τελειωμό,

   απλώθηκε σιωπή.

   Όταν οι κακουργίες πέφτουν σαν βροχή, κανένας πια δε φωνάζει :

   Σταματήστε!

  Όταν σωρεύονται τα εγκλήματα, γίνονται αόρατα.

  Όταν οι πόνοι γίνονται αβάσταχτοι, δεν ακούγονται πια οι κραυγές.

  Και οι κραυγές πέφτουν κι αυτές σαν καλοκαιρινή βροχή."(Μ.Μπρέχτ)

Μια πικρή γεύση στο στόμα και ένα βάρος στο στήθος . Ανακατωμένα συναισθήματα . Δεν ξέρω τι αισθάνομαι ακριβώς με τα αποτελέσματα των εκλογών. Δεν θα σχολιάσω τα γεγονότα , γιατί αυτό το ιστολόγιο δεν κάνει άμεσους πολιτικούς σχολιασμούς παρά μόνον έμμεσους μέσα από άλλους δρόμους και μονοπάτια. Δεν μπορώ όμως να μην σχολιάσω την εκλογή των 21 βουλευτών της Χρυσής Αυγής. 

Ντρέπομαι . Αυτό είναι το πρώτο συναίσθημα. Ντρέπομαι γιατί θεωρώ ότι δεν έκανα όλα όσα έπρεπε ως άνθρωπος, ως εκπαιδευτικός, ως ενεργός πολίτης για την αποτροπή αυτού του φαινομένου. 

Σκέφτομαι ότι έχουν περάσει μόλις 67 χρόνια από τη λήξη του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου

 ( αύριο η επέτειος της Μεγάλης Αντιφασιστικής  Νίκης των Λαών ) και σε κάθε γωνιά αυτής της βασανισμένης γης  το αίμα μαχητών και αμάχων εξακολουθεί να φωνάζει. Τόποι σημαδεμένοι από  τη φωτιά και τη θηριωδία, τις εκτελέσεις και τα βασανιστήρια. Μνημεία που υπενθυμίζουν  το θανατηφόρο πέρασμα των σαρκοβόρων θηρίων.

 Καταχνιά και  σκοτάδι  απλώνονται. Έρεβος και ζόφος. 

 Κραυγές και ουρλιαχτά  λύκων που ετοιμάζονται να κατασπαράξουν τα θύματά τους. Τρομάζω.Φοβάμαι.

Οι πολιτικές των τελευταίων  μεταπολιτευτικών χρόνων με τη δημιουργία χρόνιων κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων σε συνδυασμό με το μεγάλο κύμα προσφύγων και μεταναστών από χώρες που οι κοσμοκράτειρες δυνάμεις του πλανήτη κατασπάραξαν, κυοφόρησαν και γέννησαν το τέρας, το τάισαν και το μεγάλωσαν. " Γνωστοί οι ένοχοι , γνωστή και η αιτία".  Και να'το τώρα εμφανίζεται  με τα μεγάλα μαύρα φτερά του να πετάει και να προσπαθεί με κρωγμούς και τρομερό θόρυβο να επιβάλει την παρουσία του.

Και κάποιοι του έδωσαν χέρι βοήθειας στο πέταγμα. Και αυτοί - λένε - είναι νέοι  που νομίζουν ότι θα δουν τα προβλήματά τους να λύνονται.

 Καπηλεία  προβλημάτων και συναισθημάτων. Πατριδοκαπηλεία.Ιστορική άγνοια και αμνησία.Λήθη.

Ρατσισμός και ξενοφοβία.Μισανθρωπισμός. 

Ανησυχώ γιατί το πρόβλημα εξακολουθεί να μην αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα. 

Γέλια και φαιδρότητα είναι οι αντιδράσεις από την προβολή του γνωστού βίντεο με τους δημοσιογράφους. Τραγικό!

Κάποιοι επικαλούνται τη δημοκρατία και δικαιολογούν την δράση τους , αλλά και την ανοχή απέναντι τους. Ξεχνούν όμως ότι η πραγματική , η ουσιαστική δημοκρατία έχει όρια, αρχές και πάνω απ'όλα σέβεται τον άνθρωπο ανεξάρτητα από φύλο, φυλή, χρώμα , κοινωνική τάξη και οικονομική κατάσταση. 

Επομένως τι θέση έχουν αυτά τα ανθρωποειδή στη δημοκρατία; 

Υπάρχει όμως δημοκρατία ; Γιατί αν υπήρχε πραγματικά, αυτά τα φαινόμενα δεν θα εύρισκαν έδαφος να αναπτυχθούν. Σε μία κατ'επίφαση δημοκρατία πολύ εύκολα τα όρια μπορούν να διαρραγούν και να ανοίξει ο δρόμος για την εμφάνιση φασιστικών και ναζιστικών συμπεριφορών που κύριο στόχο έχουν την καταπάτηση κάθε ανθρώπινου δικαιώματος και την επιβολή του δίκαιου του ισχυρότερου με οποιοδήποτε τρόπο και οποιαδήποτε μορφή. Μορφώματα του είδους της Χρυσής Αυγής γεννιούνται μέσα σε τέτοιες συνθήκες παραμόρφωσης της δημοκρατίας και όπως αυτή λειτουργεί μέσα στο υπάρχον κοινωνικό σύστημα.

Έρχονται μέρες δύσκολες και σκληρές. Υποχρέωση μας να προστατεύσουμε τα στοιχειώδη δικαιώματά του ανθρώπου, να προφυλάξουμε το μέλλον το δικό μας και των παιδιών μας. Τι τους παραδίνουμε τελικά; Το έχουμε αναλογιστεί;

" Στην Εκκλησία, στο Βουλευτήριο, στην Πνύκα,

  πουλούν κι αγοράζουν. Απλωμένες πραμάτειες

  απάνω στο χώμα που αγίασε το αίμα

  του Παιδιού με τη Φυσαρμόνικα.

  Παγιδευμένο σέρνουνε, προπηλακίζουν, σπρώχνουν

  γδύνουν από τη μοίρα του το κορμί της Ελλάδας

  οι μεταπράτες.

                       Γραμματείς, Φαρισαίοι

  Αυλικοί και Αλλότριοι

  που μυρίζουν πετρέλαιο κ΄αίμα καμένων

  βρεφών και γερόντων, ρυπαίνουν αυτόν

  τον αιώνιο τύμβο, αυτόν το σταυρό - 

  πουλούν κι αγοράζουν. Στήνουν

  παγίδες στον άγγελο της Ειρήνης,

  στην Άπτερη Νίκη, αντιστρέφουν το νόμο,

  απατούν τον περιούσιο λαό της οδύνης,

  εκπορνεύουν την αρετή  κι αν εσύ

  αποστρέψεις το πρόσωπο, τότε δεν είσαι

 ποιητής ή πολίτης αλλά ύποπτος όπως

 η Αντιγόνη κ' οι νόμοι της.

                                    Αλλά πώς

ν' αρνηθεί κανείς την αλήθεια,

την τιμή να τιμήσει τη γη που στο γάλα

και στο φως της οφείλει την καρδιά

και το πνεύμα του; Πώς να σιωπήσεις

ή να ειπείς ψέματα όταν γνωρίζεις

πώς σε ανακρίνει η ιστορία;

                                    Οργή

αναθρώσκουν τα πάτρια κόκκαλα.

Τι γυρεύουν αυτοί μες στο χώρο της εύνοιας

των θεών; Πώς μπορούν αυτοί νάχουν του ήλιου

τους υπηκόους υπήκοους; Ας τους δείξουμε πως

όλα αυτά τα μνημεία κι' αυτές οι κολώνες,

 όπου ακούγεται ο ήλιος ρέοντας μες 

στις γλυπτές τους πτυχές, δεν έμειναν μόνα τους."

( Νικηφόρος Βρεττάκος, Συνδρομή στην Ιστορία)